Czego Polacy oczekują od mieszkania?

Co jest dla Polaków najważniejsze przy wyborze mieszkania?

W badaniu Living 2040 zapytaliśmy 1017 dorosłych Polaków, co decyduje o dobrym miejscu do życia. Na pierwszym miejscu znalazły się cena i koszt utrzymania (45%). Zaraz za nimi są bezpieczeństwo okolicy (42%) oraz cisza i spokój (39%). Dopiero potem pojawiają się lokalizacja blisko pracy i szkoły, zieleń i dostęp do usług.

• cena / koszt utrzymania45%
• bezpieczeństwo okolicy42%
• cisza i spokój39%
• lokalizacja (bliskość pracy, szkoły)37%
• dostęp do terenów zielonych34%
• dostęp do usług32%
• standard mieszkania32%
• bliskość rodziny / znajomych28%
• komunikacja / transport25%
• okolica przyjazna dzieciom23%
• dostęp do kultury / rozrywki18%
• bliskość terenów rekreacyjnych17%
• aktywna społeczność lokalna14%
• prestiż lokalizacji11%

Źródło: badanie Inquiry Research na zlecenie Open Format, n=1017 (raport Living 2040, rozdział 1).

Wartości kojarzone ze statusem schodzą na dalszy plan. Prestiż lokalizacji wskazało 11% badanych, a dostęp do kultury i rozrywki 18%. Polacy definiują dziś dobre mieszkanie przede wszystkim przez bezpieczeństwo, ciszę i stabilność finansową. Raport nazywa to przesunięciem od myślenia o „posiadaniu” do „użytkowania”: komfort coraz częściej oznacza elastyczność, przewidywalne koszty i dobrze wykorzystaną przestrzeń, a nie metraż czy adres.

Czy Polacy są zadowoleni ze swoich warunków mieszkaniowych?

Większość Polaków ocenia swoje warunki mieszkaniowe pozytywnie, ale istotna część żyje w standardzie, który sama nazywa przeciętnym. Dane z rynku pokazują, skąd to się bierze. W Polsce przypada ok. 1,1 pokoju na osobę, podczas gdy w UE ponad 2. Według Eurostatu w przeludnionych gospodarstwach domowych mieszka u nas 33,9% osób, przy średniej unijnej 16,8%.

Dlatego raport podkreśla, że do 2040 roku o popycie zdecyduje nie liczba nowych mieszkań, lecz ich jakość: więcej przestrzeni na osobę, światło dzienne, dobra akustyka i niskie koszty utrzymania.

Ile Polacy wydają na utrzymanie mieszkania?

Koszty utrzymania to dla wielu domowych budżetów sprawa pierwszej wagi. 38% badanych uznaje je za zdecydowanie najważniejszy wydatek, a kolejne 34% za raczej najważniejszy. Według danych GUS i NBP wydatki na mieszkanie i energię to dziś średnio ok. 22–25% budżetu gospodarstwa domowego. W grupach o niższych dochodach i wśród osób wynajmujących prywatnie udział ten przekracza 35–40%.

Raport zauważa, że w ostatnich latach najbardziej wzrosły koszty energii, ogrzewania i czynszów, a nie ceny zakupu. W efekcie „problem z mieszkaniem” coraz częściej oznacza nie brak dachu nad głową, tylko brak przewidywalności kosztów.

„Jeszcze niedawno rozmowy o mieszkaniach kręciły się wokół metrażu i prestiżu adresu. Dziś w odpowiedziach częściej pojawiały się cisza, przewidywalne koszty, zieleń za oknem i bliskość usług.”

Czy własne mieszkanie wciąż jest celem?

Tak, choć rośnie liczba wyjątków. Dziś 66% badanych mieszka we własnym mieszkaniu lub domu, 15% wynajmuje, a 17% mieszka z rodziną lub znajomymi bez opłat. Pytani o formę docelową w perspektywie 2040 roku, 79% wskazuje własność. Dla Polaków mieszkanie „na swoim” to nie tylko decyzja ekonomiczna, ale też wartość kulturowa.

Jednocześnie młodsze pokolenia patrzą na mieszkanie bardziej realistycznie. Częściej wybierają rozwiązania „wystarczająco dobre” niż idealne i rośnie wśród nich akceptacja dla stabilnego, profesjonalnie zarządzanego najmu. 41% osób w wieku 18–35 lat deklaruje, że własność nie jest warunkiem stabilizacji życiowej. Dla wielu ważniejsze niż „na swoim” staje się „na swoich warunkach”.

Jak zmienią się oczekiwania wobec mieszkania do 2040 roku?

Raport opisuje komfort 2040 roku jako równowagę, a nie luksus. W centrum są zieleń, światło, cisza i czyste powietrze. Metraż ustępuje ergonomii, a lokalizacja „w centrum” ustępuje dobrze zaprojektowanemu otoczeniu. Ponad połowa respondentów wskazuje sąsiedztwo jako kluczowy czynnik jakości życia, a codzienność coraz częściej organizuje się wokół usług w zasięgu kilku minut, jak w modelu miasta 15-minutowego.

Rośnie też znaczenie ekologii, ale w praktycznym wydaniu. Przy wyborze mieszkania liczą się niskie koszty ogrzewania i eksploatacji (49%), efektywność energetyczna budynku (46%) i odnawialne źródła energii (34%). Ekonomia i ekologia przenikają się w oczach mieszkańców: oszczędność energii jest dla nich po prostu wymiarem komfortu.