Coliving i nowe formy zamieszkania

Czym są coliving i inne nowe formy zamieszkania?

Raport Living 2040 opisuje kilka modeli, które w dużych miastach pojawiają się obok własności i klasycznego najmu: coliving, najem subskrypcyjny, rent-to-own (najem z opcją wykupu) i mikroapartamenty z usługami wspólnymi. Łączy je wygoda, elastyczność i uproszczenie formalności.

W colivingu prywatne mieszkanie lub pokój uzupełniają przestrzenie i usługi wspólne. Badanie Living 2040 podaje przykłady takich usług: pralnia samoobsługowa, wypożyczalnia rowerów, hulajnóg i elektronarzędzi, przestrzeń coworkingowa, warsztat (makerspace) i przechowalnia rzeczy sezonowych. Najem subskrypcyjny to z kolei wynajem za jedną stałą opłatą, która obejmuje czynsz, rachunki i wybrane usługi, przy bardziej elastycznej umowie.

To wciąż margines rynku. W badaniu elastyczne modele zamieszkania, takie jak subskrypcja czy coliving, to dziś mniej niż 1% sytuacji mieszkaniowych Polaków.

Ilu Polaków rozważyłoby budynek z usługami wspólnymi?

Więcej, niż sugerowałby dzisiejszy udział w rynku. 37% badanych rozważyłoby zamieszkanie w budynku z usługami współdzielonymi, a kolejne 30% nie ma w tej sprawie zdania. Przeciwnych jest 32%.

• zdecydowanie tak11%
• raczej tak26%
• ani tak, ani nie30%
• raczej nie19%
• zdecydowanie nie13%

Źródło: badanie Inquiry Research na zlecenie Open Format, n=1017 (raport Living 2040, rozdział 9).

Raport zwraca uwagę, że udogodnienia wspólne wpływają na decyzje o zakupie i najmie, a część mieszkańców jest gotowa za nie zapłacić więcej, bo kupuje w ten sposób czas, wygodę i poczucie przynależności. Nowoczesne osiedla projektuje się tak, by sprzyjały relacjom: ze wspólnymi ogrodami, pralniami, strefami coworkingowymi, pokojami gościnnymi i świetlicami.

Co mogłoby przekonać Polaków do najmu subskrypcyjnego?

Najem subskrypcyjny bierze pod uwagę 33% badanych. Najmocniejszym argumentem jest przewidywalność: stałą miesięczną opłatę obejmującą wszystkie koszty docenia 37%. Dalej są brak konieczności zaciągania kredytu i wnoszenia wkładu własnego oraz większe poczucie bezpieczeństwa niż w tradycyjnym najmie prywatnym.

• stała opłata obejmująca wszystkie koszty37%
• brak kredytu i dużego wkładu własnego23%
• większe bezpieczeństwo niż najem prywatny21%
• możliwość zmiany mieszkania w ramach subskrypcji19%
• wyższy standard i udogodnienia19%
• krótsze zobowiązania umowne13%
• żadne z powyższych31%

Źródło: badanie Inquiry Research na zlecenie Open Format, n=1017 (raport Living 2040, rozdział 9).

Ten wynik dobrze pasuje do reszty badania. Polacy najbardziej cenią w mieszkaniu przewidywalne koszty, więc model, który zamienia kilka rachunków w jedną stałą kwotę, trafia w realną potrzebę. Jednocześnie 31% badanych nie przekonałby żaden z wymienionych argumentów.

Dla kogo są coliving i nowe formy zamieszkania?

W raporcie najbliżej tym modelom do „Mobilnych cyfrowych”, jednego z czterech typów mieszkańców 2040. To najszybciej rosnąca grupa, kojarzona z młodszymi pokoleniami. Mieszkanie traktują jako przestrzeń tymczasową, bez trwałych zobowiązań, a wśród ich oczekiwań są małe, ergonomiczne mieszkania, coworking i elastyczne umowy najmu.

Raport pokazuje jednak, że współdzielenie nie dotyczy tylko młodych. Architekt Mateusz Świętorzecki łączy je z demografią: starzejącym się społeczeństwem i rosnącą liczbą jednoosobowych gospodarstw domowych. Jego zdaniem tradycyjna prywatność i własność pozostaną ważne, ale pojawi się mocniejszy nurt współdzielenia, wynikający z realnych potrzeb: samotności, potrzeby bliskości i przynależności.

„Mamy ciekawy miks: klasyczny PRS mieszkaniowy oraz PRS na usługach, który w naturalny sposób łączy się z konwersjami biurowców czy obiektów handlowych. Możemy budować mieszkania na przeznaczeniu mieszkaniowym, ale też akademiki czy co-living na przeznaczeniu usługowym.”

Czy coliving zastąpi tradycyjne mieszkania?

Raport odpowiada wprost: nowe formy zamieszkania, czyli coliving, subskrypcje i najem z opcją wykupu, rozwijają się w niszach, ale w perspektywie 2040 roku staną się naturalnym uzupełnieniem rynku. To nie rewolucja, lecz rozszerzenie wyboru: od jednego modelu własności do różnych form dopasowanych do stylu życia i możliwości finansowych.

Zmienia się też samo mieszkanie. Popularność zyskują mniejsze, lepiej zaprojektowane lokale i układy, które można łączyć lub dzielić. Bartosz Kalinowski ze Skanska Residential zauważa w raporcie, że klienci coraz częściej kupują dwa mniejsze mieszkania z myślą o ich połączeniu, a później ponownym rozdzieleniu.